Elke dag zijn er genoeg aanleidingen om het over afval te hebben. Wanneer we iets in de vuilnisbak gooien, als we oude kranten in de papierbak stoppen of als een apparaat stuk gaat. Moeten we echt een nieuwe kopen of kunnen we het zelf repareren? En waarom is plastic afval zo'n probleem. Mensen maken veel afval, maar bijzonder is dat in de natuur geen afval bestaat. Is dat echt waar? 

Jazeker en dit is een leuke vraag voor de kinderen, omdat het antwoord zo ongelooflijk is. Alles in de natuur zit in een grote voedselkringloop: het afval van de één is weer voedsel voor de ander. Denk maar eens aan een vlieg op een drol. De vlieg doet zich daar te goed aan een lekker maaltje. Het is een kringloop in miniatuur: de drol is het buffet, de vlieg is de gast en de natuur is de chef die alles hergebruikt. Wonderwel, toch?

Je gooit zonder erbij na te denken iets in de vuilnisemmer. Dat is heel vanzelfsprekend. Maar je kunt dat bijzonder maken door er eens over te praten. Onderzoeksvragen om te bespreken zijn:

Ontdek jullie huis

• Prullenbakken. Hoeveel prullenbakken hebben jullie?
• Afvallijstje. Wat hebben jullie vandaag daar allemaal al in weggegooid? Maak samen een lijstje.
• De weg van de vuilniszak. Waar gaat jullie vuilniszak naartoe? En hoe wordt die opgeruimd?
• Recycling. Wat gebeurt er met het oude papier, glas, plastic en kleding?
• GFT-afval. En wat met het gft-afval als ze dat bij jullie ophalen?

De magie van afval

• Afvalloos. Hoe komt het dat er in de natuur geen afval bestaat?
• Afvalkringloop. Wat hebben de voedelkringloop en de afvalkringloop in de natuur met elkaar te maken?
• De composthoop. Wat heeft een composthoop met deze kringlopen te maken?

Afval duurzaam

• MInder afval. Hoe kunnen we op een dag minder afval maken?
• Reparatie. Repareren jullie wel eens iets als het kapot is?
• Productontwerp. Waarom is het belangrijk om bij het ontwerp van een product al na te denken over duurzaamheid?

Benodigdheden

• Melkpakken
• Karton
• kranten
• Plastic afval
• Zwerfafval van straat 
• Lijm en ander verbindingsmateriaal
• Creativiteit

Knutsel van al het verzamelde afval een prachtig kunstvoorwerp.

• Hoe kunnen jullie het afval goed scheiden? Wat doe je bijvoorbeeld met kaarsvet, een oude pan, een lege batterij of een gloeilamp? Maak er een spelletje van en kijk op de afvalwijzer waar wat hoort. Daar staan ook tips hoe je zelf minder afval kunt maken.
• Er zijn meer leuke dingen om thuis te doen. Wil je duurzaam plastic maken: bioplastic? Kijk dan eens op zelf bioplastic maken. Dit plastic is biologisch afbreekbaar. Dus bacteriën en ander bodemleven weten er wel raad mee.
  
• Of wil je van oud papier nieuw papier maken? Kijk dan hier. 
• Zelf compost maken kan natuurlijk ook en is best makkelijk. Bekijk maar eens dit filmpje over het maken van een wormenhotel. In dit hotel voeren jullie de wormen met groenteafval en zij maken er voor jullie compost van. 
• Stop een stukje plastic en bijvoorbeeld een appelklokhuis naast elkaar in de grond. Kijk na een tijdje hoe ze eruitzien. Hoe zou dat komen?
• Houd een week lang elke dag bij wat jullie aan afval maken. Schrijf dat op. Waarom hebben jullie de ene dag meer afval gemaakt dan de andere?
• Voordat je een kapot apparaat weggooit bekijk dan eerst met je kinderen of jullie het zelf kunnen repareren. Zoek op internet een repareer handleiding en ga thuis aan de slag. Of bezoek een repaircafe bij jullie in de buurt Niets leuker als het apparaat het daarna weer doet en kinderen worden er ook nog handig van.
  
• Ga eens naar buiten om het zwerfafval op te ruimen bij jullie in de buurt. Adopteer een vuilnisbak in de buurt en houd de omgeving van deze bak schoon. De buren zullen daar blij mee zijn.
• Maak een Wonderwelkaart met daarop locaties waar de voorzieningen vandaan komen en naartoe gaan. Pak een groot vel papier en teken jullie huis in het midden. Waar gaat al jullie afval naartoe? Teken de fabriek op de kaart waar jullie vuilniszakken worden verbrand. En kunnen jullie erachter komen waar ze van jullie oude papier weer nieuw papier maken? Hetzelfde voor glas en plastic. Als ze jullie gft-afval ophalen kun je uitzoeken waar dat naartoe gaat. Ze maken er compost van die later misschien weer terechtkomt in jullie plantenbakken of tuin.
• Maak een Wonderwel bedankkaartje voor mensen die werken in de afvalvoorziening en stuur het op. Je kunt denken aan iemand die de vuilniszakken ophaalt of het oude glas en papier. Maar ook aan iemand die werkt bij de vuilverbranding. Zoek de adressen op op internet.
•  

Bezoek de landelijke compostdag die elk jaar gezamenlijk wordt georganiseerd door gft-composteerders en gemeenten. De dag is een initiatief van de Vereniging van Afvalbedrijven. Wanneer de eerst volgende Landelijke Compostdag plaatsvindt zie je op deze pagina.

De natuur ruimt alles zelf op en heeft geen vuilniszakken nodig. Wij mensen wel. Onderzoek waar jullie vuilniszak wordt verbrand en kijk of je dat bedrijf kunt bezoeken. 

Ga een lekkere boswandeling maken en draai daar eens een oud stuk hout om. Wat zie je? Als je geluk hebt zie je allemaal beestjes die de rottende boomstam opeten. Zij zijn de de afval-opruimers van de natuur. Ze smullen ook heerlijk van afgevallen bladeren, drollen (brrrr) en dode dieren. Wil je weten hoe deze beestjes heten kijk dan op deze zoekkaart over bodemdiertjes van het IVN

Voor een leuke boswandeling met de kinderen kun je ook eens kijken op de site van Staatsbosbeheer. Daar staan veel spannende speelbossen op.