Een boterham in de ochtend, een appel tussendoor en een bord pasta in de avond. Zo gewoon, zo vanzelfsprekend, maar sta eens stil bij wat je allemaal in je mond stopt. Dan kom je uit bij een heel bijzonder verhaal. Een verhaal dat begint bij een plant. Dat is namelijk het enige levende wezen op aarde dat z’n eigen voedsel kan maken. In elk plantenblad gebeurt een klein natuurwonder: het vangt zonlicht op en tovert dat om tot energie. Energie die de plant gebruikt om te groeien en te bloeien.

Wat is een beter moment dan tijdens een maaltijd om hierover in gesprek te gaan? Wat ligt er allemaal op ons bord en hoe is het daar terecht gekomen? Hoe zien de planten eruit die daarbij horen? Leuk om eens te kijken welke ideeën de kinderen hierover hebben.

Wat is een beter moment dan tijdens een maaltijd eens te praten over dat wat jullie eten. Vragen die je kunt bespreken:

Ontdek jullie huis

• Voedsellijstje. Uit welke ingrediënten bestaat de maaltijd die we nu eten? Maak eens een lijstje? 
• De reis van het eten. Verzin eens welke weg deze ingrediënten hebben afgelegd voor ze op je bord lagen? 
• Plant of dier. Komen ze van een plant of van een dier?
• Dichtbij of ver weg. Komen ze van dichtbij of van ver weg?
• Werk van de boer en boerin. Maak je eens een voorstelling van het werk van de boer en boerin dat nodig is om voor jouw eten te zorgen? 

De magie van voedsel

• Plantenraadsel. Kunnen jullie iets bedenken dat jullie vandaag hebben gegeten dat niet bij een plant begint?
• Fotosynthese. Maar dan is de grote vraag: hoe komt een plant zelf aan zijn eten? Die gaat daarvoor in idere geval niet naar een supermarkt.  
• Plantenblad superkracht. Teken eens een plantenblad met daarin een energiefabriekje.
• Zonne-energie. Kun jij je bedenken hoe het komt dat wij mensen ook van zonne-energie leven.
• Voedselkringloop. Noem eens een paar onderdelen van de voedselkringloop? Wat is er zo bijzonder aan deze kringloop? Hoe zit jij daar zelf in?

Voedsel duurzaam

• Vlees en durzaamheid. Waarom is vlees eten niet zo duurzaam?
• Kringlooplandbouw. Wat houdt kringlooplandbouw in? Heb jij een idee waarom deze landbouw nu belangrijk is?
• Magie van de composthoop. Ook compost is onderdeel van de voedselkringloop? Maak je eens een voorstelling over wat er in een composthoop gebeurt? Wat is daar bijzonder aan? Teken eens een composthoop van binnen.

Benodigdheden

• Melk
• Een beetje yoghurt
• Thermoskan of pan en dikke deken

Hier een manier om zelf yoghurt te maken en kennis te maken met hoe je yoghurtbacteriën verwent.

Wanneer je verse melk direct van de boer gebruikt, moet je deze melk verwarmen tot ongeveer 70 graden, daarmee dood je de meeste melkbacteriën. (Als je melk uit de supermarkt gebruikt hoeft dat niet, want die is al verwarmd). Daarna laten afkoelen tot ongeveer 40 graden (handwarm) en een beetje yoghurt toevoegen. Zo stop je er yoghurtbacteriën in. Dan ongeveer zes uur laten staan op 40 graden. Je kunt een thermoskan gebruiken of een pan in een dikke deken wikkelen en op een warme plek zetten. Yoghurtbacteriën houden van die temperatuur en gaan zich snel vermeerderen. Na ongeveer zes uur heben jullie heerlijke yoghurt. Eet smakelijk!

Andere dingen die je thuis kan doen:

• Boon in een glas— Dit proefje laat zien wat er gebeurt als je een boon zaait. Omdat de boon in een glas ontkiemt kunnen jullie zien hoe hard de wortel en stengel van het boontje groeien.

• Een soepje koken, een stamppot maken of een andere lekkere maaltijd. Je doet het vast wel eens samen met je kinderen.  Leuk als de kinderen mogen helpen met snijden. Ze zijn handiger dan je denkt.
• Stop eens wat zaadjes in de grond die je bij het snijden van groenten tegenkomt. Kijk wat er gebeurt. En lees op pagina 51 van het Wonderwelboek hoe jullie verticaal kunnen tuinieren. Of start een makkelijke moestuin. Daar hoort ook een handige app bij die helpt om groene vingers te krijgen.
• Tijdens het koken kun je bespreken waar alles vandaan komt. Het is een bijzondere gedachte dat alles wat je eet ergens op aarde heeft gegroeid. Beginnen de ingrediënten die jullie gebruiken allemaal bij een plantenblad? Zoek op internet eens afbeelding van een graan-, een courgette-, een wortelplant of van een ander ingrediënt. En begint een stukje kaas of een ei ook bij een plantenblad.
• Wat ook leuk is om met kinderen te doen is het inmaken van groenten. Vroeger deed men dat op grote schaal om het te veel aan groenten, na de oogst in de zomer, te kunnen bewaren voor de winter. Denk maar aan ketchup (het bewaren van tomaten) of zuurkool (het bewaren van witte kool). Er waren toen nog geen koelkasten.
• Zie je hoe jonge plantjes hun blaadjes naar de zon richten? Zo vangen ze de energie van de zon, die jullie later weer binnenkrijgen als je het plantje eet. Draai het blaadje van het plantje eens uit de zon en kijk wat er dan gebeurt.
• Wordt zelf kringloopboer: maak of koop een compostbak voor je groenafval. Gebruik de compost voor de plantjes in je tuin of op je balkon. Als je de plantjes eet is het kringetje rond. En begint alles weer van voor af aan!
  
  
  
  
• Maak een Wonderwelkaart met daarop locaties waar de voorzieningen vandaan komen en naartoe gaan. Pak een groot vel papier en teken jullie huis in het midden. Waar staan de dichtstbijzijnde boerderijen? Kunnen jullie melkveehouders en akkerbouwers vinden? Teken ze op de kaart.
• Maak een Wonderwel bedankkaartje voor mensen die werken in de voedselvoorziening en stuur het op. Je kunt denken aan een boer of boerin, maar ook aan iemand van een buurtwinkel of supermarkt. 

Zoek een boerderij uit bij jullie in de buurt die je kunt bezoeken. Misschien mag je wel een keer een dagje meewerken met de boer(in). Appels plukken of een stal schoonmaken bijvoorbeeld. Lekker buiten zijn en zien waar jouw eten vandaan komt. Boerderijen hebben vaak ook een open dag als de koeien en kalveren na de winter voor het eerst weer naar buiten mogen. Een feest om mee te maken! Misschien zijn er boerderijen in jullie omgeving die dit doen.

Zoek eens uit of jullie een openbare moestuin hebben in de buurt. Ook zijn er steeds meer voedselbossen te bezoeken. Kijk maar op deze kaart.

Tegenwoordig zijn er veel plekken in Nederland waar ze aan regenaratieve landbouw doen. Landbouw waarbij men goed zorgt voor de bodem. Op deze kaart staan allerlei plekken rond deze landbouw. Misschien kunnen jullie daar op bezoek gaan.

Of bezoek het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem waar je (onder meer) kunt beleven hoe mensen in Nederland vroeger aan hun eten kwamen.

Tijdens de Nationale Molendag zijn honderden molens in Nederland open voor het publiek. Veel molens maalden vroeger graan tot meel en waren zo belangrijk voor de bakkers van het brood.